Antlaşma ve Proje

Gıda ve Tarım için Bitki Genetik Kaynakları Uluslararası Antlaşmasının amaçları gıda ve tarım için tüm bitki genetik kaynaklarının muhafazası ve sürdürülebilir kullanımı ile bunların kullanımından kaynaklanan faydaların sürdürülebilir tarım ve gıda güvenliği için Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi ile uyum içinde adil ve eşit paylaşımıdır. http://www.fao.org/plant-treaty/en/

Bölgesel Yerel Buğday Projesi Nedir?

Uluslararası Mısır ve Buğday Geliştirme Merkezi (CIMMYT)-Türkiye Ofisi, Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ile birlikte iklim değişikliğine karşı bitki genetik kaynaklarının kullanımını artırmak ve toplum düzeyinde kırsal geçim kaynaklarının var olan kapasitelerini güçlendirmek için “Günümüzde Yetiştirilmekte Olan Yerel Çeşitlerin Genetik Çeşitliliğinin Devamını Sağlayarak Buğday Üretiminin Ve İklim Değişikliğine Dayanıklılığının Artırılması İle Gıda Güvenliğinin Geliştirilmesi’’ projesini hazırlamış ve kabul edilen projenin uygulanması için aralık 2015’te Gıda ve Tarım için Bitki Genetik Kaynakları Uluslararası Antlaşması’nı imzalamıştır.

Bölgesel yerel buğday projesi; Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı (GTHB)-Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü (TAGEM), Uluslararası Mısır ve Buğday Geliştirme Merkezi (CIMMYT), Uluslararası Kuru Alanlar Tarımsal Araştırma Enstitüsü (ICARDA) ve son yılında Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından desteklenen “Türkiye’de Yerel Buğday Çeşitlerinin Envanterinin Çıkarılması” projesi kapsamında Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından 2009-2014 yılları arasında yürütülen çalışmalar sonucunda 65 ilde 1850 çiftçiden toplanarak gen bankalarına kazandırılan 3000 popülasyondan kuraklık ve yüksek sıcaklık toleransı gibi bazı özellikler bakımından seçilen yerel buğdayların çiftçi tarlalarında ve koşullarında yerinde korunmasını amaçlamaktadır.

Proje kapsamında yerel buğday çeşitlerinin toplandığı ülkeler Türkiye, Afganistan ve İran bulunmaktadır. Projede çalışılan bölge ve iller gelişmişlik ve yoksulluk göstergeleri, yerel buğday çeşitliliği, ulaşılabilirlik ve katılımcıların güvenliği ve yüksek etki olasılığı kriterlerin kullanılması ile belirlenmiştir. Afganistan’da Belh ve Herat, İran’da Doğu Azerbeycan ve Kermanşah, Türkiye’de Konya, Malatya, Mardin ve Tokat illerinde başlayıp Aksaray, Bilecik, Erzurum, Karaman, Manisa, Niğde, Siirt, Şırnak illerinide kapsayan 12 ilde 25 ilçe ve 50 köyde 91 çiftçi tarafından projeden sağlanan yerel buğday çeşitlerinin ekimi yapılmıştır. Takip eden yıllarda farklı iller projeye dahil olabilecektir. Projenin paradigması yerel buğdayların çiftçilerden toplanması, çiftçilerin katılımı ile geliştirilmesi, çoğaltılması ve tohumun çiftçilere geri dağıtılması yanında yerel buğdaylar, tohum muhafazası ve bilimsel tarım üzerinde eğitim verilmesidir.